ممکن است برای شما نیز این اتفاق پیش آمده باشد که یک ایده جذاب برای کسبوکار خود در ذهن دارید، اما برای شروع آن مشکلاتی مانع شما شده باشد و نمیدانید از کجا فعالیت خود را شروع کنید.
در چند سال گذشته با توجه به نیازهایی که در حوزه پشتیبانی و تقویت نوآوری در عرصه تجاری وجود دارد، نهادهایی به همین منظور ایجاد شدهاند که میتوانند بسیار کمککننده باشند.
از مهمترین نهادهای موجود در این زمینه میتوان به پارک علم و فناوری و شتابدهندهها اشاره کرد. در ادامه مطلب به بررسی و تفاوت پارک علم و فناوری با شتابدهندهها میپردازیم.
پارک علم و فناوری چیست؟
پارک علم و فناوری سازمانی است که توسط متخصصان مجرب مدیریت میشود. هدف اصلی این سازمانها بهبود شرایط اقتصادی جامعه از طریق ارتقا فرهنگ نوآوری، افزایش رقابت در میان شرکتها و مؤسسات است که تمامی آنها با تکیه بر علم و دانش در محیط مشترکی فعالیت میکنند.
برای دستیابی به هدفهای مورد نظر، پارک علم و فناوری بهمنظور ایجاد انگیزش و مدیریت در حوزه دانش و فناوری در بین دانشگاه، مراکز پژوهشی، شرکتهای خصوصی و… فرایند زایشی را آسان میکند. این پارکها خدماتی را با ارزشافزوده بالا در یک فضای کاری برای تأسیسات و مؤسسات مختلف ارائه میدهند.
پارکهای علم و فناوری در کل جهان یک هدف کلی دارند و آن هم این است که فناوری و کسبوکارهای دانش محور را توسعه دهند و با توجه به شرایط محیطی و سیاستگذاریهای مختلف در داخل و خارج کشور چشماندازهای مختلف را دنبال کنند.
این پارکها بر اساس مکانیزمهای زیرساختی مختلفی ساخته شدهاند که موجب انتقال یافتههای تحقیقات دانشگاهی و تولید دانش میشوند و در نهایت رشد اقتصادی را در سطح ملی و منطقهای افزایش میدهند.
امروزه این موضوع در کشورهای مختلف جهان بهعنوان یک اصل مهم معروف شده است و در اکثر موارد این پارکها هستند که موجب ایجاد مشاغل و رشد درآمد خواهند شد.
شتابدهنده چیست؟
زمانی میتوانید درک بهتری از تفاوت پارک علم و فناوری با شتابدهندهها داشته باشید که مفهوم هر دو آنها را بهخوبی درک کنید. شتابدهندهها مؤسساتی هستند که کارآفرینان یا مشاوران مجرب آنها را تأسیس کردهاند و به شرکتهای جدید و استارتاپها کمک میکنند تا به یک شرایط پایدار و سود بالا برسند.
برای این منظور سرمایهگذاری، مشاوره و فضای کار را در اختیار کسب و کارها قرار میدهند. معمولاً این شتابدهندهها روی مشاغل جدید تمرکز دارند و یکی از مهمترین دلایل آنها این است که کسبوکارهای موجود در این مسیر را مورد حمایت مالی خود قرار دهند.
شتابدهندهها سرمایه اولیه را در ازای قسمت اندکی از سهام شرکت، در اختیار یک استارتاپ قرار میدهند. همچنین فضای کار، حمایت همهجانبه و مشاوره را به شرکتها ارائه میدهند.
زمانی که در این مسیر کسبوکارها گسترش پیدا کردند، رقابتها نیز افزایش پیدا میکند و میتواند موجب رشد فوقالعاده کسبوکار شود. اهداف مراکز شتابدهنده این است که با جمعآوری مجموعهای از شرکتهای نوپا با نقش کاتالیزوری خود آنها را وارد یک دوره شتابنده کنند.
در نهایت در یک دوره چند ماهه، کسبوکارها مورد ارزیابی قرار میگیرند. اگر هر یک از کسبوکارها قابلیتهای مناسبی داشته باشند، میتوانند به فعالیت خود در بازار هدف ادامه دهند، در غیر این صورت از بازار حذف میشوند.
تفاوت پارک علم و فناوری با شتابدهندهها
اگر ایده خوب و خلاقانهای در فکر دارید، اما بازار هدف را شناسایی نکردهاید و نمیتوانید مشتریان هدف خود را بشناسید، بدون شک با شکست مواجه میشوید. مسیر تبدیل ایده به کسبوکار بسیار پر پیچوخم و دارای مشکلاتی است که موجب میشود تا هزینه و وقت زیادی را صرف کنید که در نهایت خروجی مطلوبی نداشته باشید.
اما امروزه مراکز شتابدهنده و پارکهای علم و فناوری در همین راستا برای تسهیل کار استارتاپها ایجاد شدهاند تا بتوانید به نتیجه قابل قبولی برسید. تفاوت پارک علم و فناوری با شتابدهندهها، عبارت است از:
پارک علم و فناوری معمولاً در حوزه تحقیقاتی علمی و دانشگاهی تأسیس شدهاند و در مسیر تجاریسازی و نوآوریهای دانشگاهها فعالیت دارند؛ اما شتابدهندهها سازمانهایی هستند که دورههای فشرده حمایتی را برگزار میکنند تا موجب پیشرفت شرکتهای جدید و نوپا شوند.
پارکهای علم و فناوری پیوندی را با دانشگاهها و مراکز علمی ایجاد میکنند و روی گزینش و استقرار شرکتهای دانشبنیان متمرکز هستند تا بتوانند تعاملاتی بین کارآفرینان و دانشگاهیان ایجاد کنند که در نهایت یک فضای مناسب برای خلاقیت و نوآوری ایجاد میشود؛ اما شتابدهندهها فضای کسبوکار را در اختیار شرکتهای نوپا قرار داده میدهند و سهامهایی دریافت میکنند که منبع اصلی اداره کسبوکار آنها میشود.
هدف پارک علم و فناوری، استقرار شرکتهای دانشبنیان برآمده از دانشگاهها است و تمرکز آنها روی آسانسازی نوآوری از طریق گردهمایی افراد خلاق است. اما هدف شتابدهندهها این است که مجموعهای از شرکتهای نوپا و مشابه را بهصورت همزمان وارد دوره شتابدهنده کند؛ سپس با نقش کاتالیزوری خود فرایند موفقیت یا شکست کسبوکار نوپا را مورد ارزیابی قرار دهد.
یکی دیگر از تفاوت پارک علم و فناوری با شتابدهندهها این است که پارکهای علم و فناوری بهمنظور ایجاد محیطی برای تقویت فرهنگ نوآوری و خلاقیت ایجاد شدهاند؛ اما شتابدهندهها برای شکلدهی فرهنگهای کسبوکار و شرکتها ایجاد میشوند.
مزایای استقرار در پارک علم و فناوری
مؤسسات و شرکتهایی که در پارکهای علم و فناوری مستقر میشوند، میتوانند از مزایای بسیار مهمی بهرهمند شوند و کسبوکار خود را گسترش دهند. مهمترین مزایای استقرار در پارک علم و فناوری، عبارت است از:
- این کسبوکارها دارای فضای دفتری هستند.
- امکان سرمایهگذاری خارجی پیدا میکنند.
- روابط کار و اشتغال آنها آسانتر میشود.
- میتوانند از معافیتهای مالی برخوردار شوند.
- عوارض معمول کشور را پرداخت نمیکنند.
- ارتباط با شرکتهای دانشبنیان فراهم میشود.
مزایای مرکز شتابدهندهها
برای موفقیت استارتاپها و کسبوکارهای نوپا، مراکزی با عنوان شتابدهندهها ایجاد شدهاند که موجب رشد استارتاپها در یک مسیر درست میشوند. برخی دیگر از مزایای مهم این مراکز، عبارت است از:
- شتابدهندهها یک شریک تجاری در کسبوکار شما هستند و در سود و زیان شریک خواهند شد.
- این مرکز فضای جمعی مشارکتی دارد که همین موضوع موجب تعامل با بنیانگذاران میشود و در اثر شنیدن تجربیات آنها و چالشهایی که از سر گذراندهاند، میتوانند انگیزه قوی برای ادامه راه پیدا کنند.
- شما برای موفقیت در کسبوکار نوپای خود به یادگیری مهارتهای مختلف مانند ارتباطات، بازاریابی، امور مالی و مهارتهای فنی نیاز دارید که شتابدهندهها امکان یادگیری این مهارتها را برای شما فراهم میکنند.
- شتابدهنده سرمایه موردنیاز را برای استارتآپها فراهم نمیکنند، بلکه مستقیماً شما را به سرمایهگذاران مناسبی وصل میکنند که ایده شما برای آنها جذاب بوده و قصد سرمایهگذاری داشته باشند.
لیست شتابدهندههای ایرانی موفق
شتابدهنده شریف
شتابدهنده شریف فعالیت خود را بهطور رسمی از سال 1393 بهعنوان نخستین شتابدهنده دانشگاهی ایران آغاز کرد. این شتابدهنده که یکی از نهادهای زیرمجموعه پارک علم و فناوری دانشگاه شریف است، با هدف اصلی پرورش ایدههای خلاقانه دانشجویان و فارغ التحصیلان دانشگاه شریف شروع بهکار کرد. این شتابدهنده از استارتاپهای مبتنی بر فناوری در حوزههای فناوری اطلاعات و ارتباطات، فنی و مهندسی و سختافزاری حمایت میکند.
این حمایتها شامل موارد زیر است:
- مشاوره و آموزش
- تخصیص فضای کار اشتراکی
- ارائه خدمات کارگاهی و آزمایشگاهی برای توسعه محصول
- فراهم کردن امکان ارتباط و دسترسی به سرمایهگذاران، کارآفرینان و شرکای صنعتی برای استارتاپها
- کمک به تیمهای تائید شده برای تامین نیروی انسانی مورد نظر بهمنظور رسیدن به اهداف و توسعه تیم
- برگزاری کارگاه های آموزشی در زمینه فنی و تخصصی و مدیریت متناسب با هر استارتاپ
- امکان ارتباط با شرکتهای دانشبنیان و استفاده از تجربیات آنها
- فراهم کردن شرایط برای ارتباط با ستادهای معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و آزمایشگاههای تخصصی
شتابدهنده شریف، که میتوان آنرا بهترین شتابدهنده استارتاپ نیز دانست، تلاش میکند تا استارتاپها در شروع کار خود در فرآیند شتابدهی سه تا نه ماهه بر روی توسعه فناوری و محصول متمرکز شوند. استارتاپهای موفق خارج شده از شتابدهنده نیز میتوانند دوره سه ساله رشد را در مرکز رشد پارک علم و فناوری دانشگاه صنعتی شریف سپری کنند و از خدمات آن بهرهمند شوند.
تاکنون بیش از 160 تیم تحت حمایت شتابدهنده شریف قرار گرفتهاند که 34 مورد موفق به عقد قرارداد با سرمایهگذار شدهاند.
با توجه به توضیحات فوق، شتابدهنده شریف نمره قابل قبولی را در لیست شتابدهندههای تهران دریافت میکند.
شتابدهنده دیموند
شتابدهنده دیموند فعالیت خود را از سال 1393 آغاز کرد. دیموند شتابدهنده عمومی است که در زمینههای سلامت، گردشگری، حمل و نقل، خرده فروشی، و اینترنت اشیا فعالیت دارد. دیموند برای کسبوکارهای نوپا یک برنامه نُه ماهه تدارک دیده که شامل دو بخش اصلی است:
متقاضیان ابتدا فرم درخواست خود را برای ورود به دیموند ارسال میکنند. درخواستهای ارسال شده طی چند مرحله بررسی میشوند. سپس تیمهای برگزیده به مدت چند هفته وارد مرحله پیششتابدهی شده و در این مدت از خدمات و امکاناتی که در اختیارشان قرار میگیرد استفاده میکنند.
در مرحله یعد تیمهایی که مرحله پیششتابدهی را با موفقیت پشت سرگداشتهاند، وارد فاز شتابدهی میشوند و از سرمایههایی که در اختیار آنان قرار میگیرد نیز میتوانند استفاده کنند.
شتابدهنده تریگآپ
شتابدهنده تریگآپ با هدف حمایت از استارتاپها و کارآفرینان در سال 1393 شروع به فعالیت کرد.
این مجموعه با در اختیار قرار دادن شبکهای از متخصصان، سرمایهگذاران، افراد و نهادهای مرتبط و تاثیرگذار در این حوزه، همراه کسبوکارهای نوپا در مسیر رسیدن به اهدافشان است.
تریگ آپ در سال 1396 با پیوستن به شناسا که یکی از اولین شرکتهای سرمایهگذاری خطرپذیر کشور محسوب میشود، شکل جدیدی به خود گرفت.
این شتابدهنده علاوه بر استارتاپهای فناوری اطلاعات و ارتباطات، حوزههای دیگر فناوری مانند فناوریهای سلامت، مالـی، آمـوزشی، حوزه مدیریت منابع طبیعی و راهکارهای سبک زندگی را نیز پوشش میدهد.
عمده فعالیت تریگ آپ که در میان لیست شتابدهندههای ایران جایگاه خوبی دارد، در سه مرحله پیششتابدهی، شتابدهی و پساشتابدهی، در بازههای زمانی مشخص صورت میگیرد. در هر یک از این سه مرحله، خدمات مرتبط و متنوعی در اختیار تیمها قرار میگیرد.
در حال حاضر این شتابدهنده با تکیه بر دانش و تجربه و برخورداری از امکانات و زیرساختی مناسب، تلاش دارد تا با جذب تیمهای استارتاپی با انگیزه در حوزههای مختلف و حمایت از آنها، پیمودن مسیر موفقیت در کسب و کار را برایشان آسانتر نماید.
شتابدهنده فردوسی
شتابدهنده فردوسی فعالیت خود را از سال 1396 آغاز کرد. این شتابدهنده در ابتدا با حمایت آکادمی نوآوری و کارآفرینی فردوسی در مرکز رشد دانشگاه فردوسی مشهد به عنوان شتابدهندهای دانشگاهی شروع بهکار کرد. پس از یک سال به کمک سرمایهگذاری برسا فعالیت خود را توسعه داد و فرایند شتابدهی خود را به چهار حوزه در فناوری نرم معطوف کرد.
تمرکز این شتابدهنده بر شتابدهی استارتاپهایی با محوریت چهار حوزه زیر است:
اطلاع رسانی و رسانههای جدید
- بازی و سرگرمی
- آموزش و صنعت محتوا
- خدمات شهری و گردشگری
در لیست شتابدهنده های ایران، شتابدهنده فردوسی را میتوان نخستین شتابدهنده دانش بنیان شرق دانست.
شتابدهنده سیمرغ:
شتابدهنده سیمرغ یک شتابدهنده عمومی و وابسته به مرکز نوآوری یاس است. مرکز نوآوری یاس یک نهاد خصوصی تسهیلگر در حوزه استارتاپ و کارآفرینی است و با چهار واحد «سیمرغ»، «هما»، «هدهد» و «ققنوس» مشغول به فعالیت است.
شتابدهنده سیمرغ با ارائه خدمات و امکانات مناسب به صاحبان کسبوکارهای نوپا، آنها را در راه رسیدن به هدف موردنظرشان همراهی میکند.
برگزاری دورههای شتابدهی و پیششتابدهی نیز از دیگر خدمات ارائه شده به تیمها توسط شتابدهنده سیمرغ است.
برخی از شتابدهیهای ارائه شده شتابدهنده سیمرغ عبارتند از:
- محلی جات (فروشگاه اینترنتی محصولات محلی)
- هنرانه (ساختارهای گیمفیکشن)
- دانشکار (پلتفرم کارآموزی و استخدام)
- مهره (پلتفرم آموزش خیاطی)
سخن پایانی
مسیر تبدیل ایده و خلاقیت به کسبوکار، بسیار پر پیچوخم است و دشواریهای بسیار زیادی دارد که هر کسی توانایی تبدیل ایده به یک کسبوکار پرسود را ندارد. اما در این زمینه نگرانی نداشته باشید؛ زیرا با ایجاد نهادها و سازمانهایی که از ایدههای خلاق و شرکتهای نوپا حمایت میکنند، این مسیر بهراحتی طی میشود.
پس اگر ایدههای خلاقانهای دارید، میتوانید با پارکهای علم و فناوری آشنا شوید تا میان شما و مراکز دانشبنیان ارتباط برقرار کند و کسبوکار شما را به پیشرفت برساند.
البته درک تفاوت پارک علم و فناوری با شتابدهندهها در این زمینه اهمیت بسیار زیادی دارد. اگر شرکت نوپایی دارید و از موفقیت یا شکست آن اطمینان ندارید، بهتر است که در دورههای شتابدهنده شرکت کنید تا با سرمایهگذاریهایی که در اختیارتان قرار داده میشود، از شکست یا موفقیت کسبوکار خود مطمئن شوید.
